Oprichting
In de zomer van 1964 besprak de heer Henk van Wermeskerken het idee tot oprichting van een amateur-vestzaktheater in Zeist met de heer en mevrouw Voor de Wind en mevrouw A. Duisterhof-Fieggen, toenmalig raadslid van de gemeente Zeist. Voor de vestiging ervan werd gedacht aan Het Slot Zeist, waarvan overigens de hoofdvleugel nog in het stadium van volledige restauratie was. Mede dankzij de bemiddeling van de toenmalige wethouder van culturele zaken, de heer H. Methorst bood de reeds in de linkervleugel van het Slot Zeist gevestigde Nederlandse Kunststichting het gebruik van de zogeheten "kleine zolder"aan, waar sindsdien het theater is gevestigd. Ook het gemeentebestuur ging hiermee akkoord. Als naam voor het vestzaktheater werd gekozen: "KLEIN SLOTTHEATER".

Voorbereiding
Dankzij de steun - zowel in geld als in natura - van veel particulieren en middenstanders van Zeist kon worden overgegaan tot een simpele theaterinrichting, compleet met een eigen - door de fotograaf Rob Zondag - gemaakte toneelverlichtingsinstallatie. Stoelen werden beschikbaar gesteld door de Nederlandse Kunststichting. Inmiddels werd door de in omvang toenemende werkzaamheden door de initiatiefnemers een uitgebreidere bestuursvorm noodzakelijk geacht. Gekozen werd voor de vorm van een stichting, met alleen een zichzelf aanvullend bestuur en dus geen leden. Op deze wijze onstond er geen vast verband met een groep van spelers, maar de vrijheid voor de vertolking van iedere rol steeds de daarvoor meest geschikt lijkende kracht te vragen. Op 21 juli 1965 werden de statuten en het huishoudelijk reglement van de Stichting Klein Slottheater notarieel vastgesteld en getekend, waarop enige tijd later de justitiële goedkeuring werd ontvangen. Het doel van de Stichting was en is nog steeds: "Het (doen) uitvoeren van toneelvoorstellingen en het bevorderen van andere podiumkunst-uitingen, bij voorkeur door amateurs".

Presentatie
De eerste toneelvoorstelling in het Klein Slottheater vond plaats op vrijdag 5 januari 1965. Voor uitsluitend genodigden werden gespeeld: "Een zonnige morgen" van S. en J. Alvarez Quintero, onder regie van Henk van Wermeskerken met in de hoofdrollen Tineke Voor de Wind en Henk Mekkes, en als tweede "De kooi" van Marjean Perry onder regie van Leonore Klooster met de rolbezetting: Martha de Bok, Leonore Klooster, Greet Blankstein en Berry Everaars. Voor andere belangstellenden (velen!) werd nog een nachtvoorstelling gegeven, die om 23.30 uur begon. De officiële opening werd verricht door de toenmalige burgemeester Mr. P.A. Korthals Altes, die zich dankbaar toonde voor het verwezenlijkte initiatief, hetgeen volgens hem geheel paste in de doelstelling van het gemeentebestuur om van Het Slot Zeist een cultureel centrum te maken. Door toedoen van TV-regisseur Nico Bogaart was de NCRV met een televisieploeg aanwezig om van de avond een opname te maken.

Medewerking
Al spoedig kreeg het KST ook de medewerking van de schrijfster Marie Louise Doudart de la Grée, die bereid bleek speciaal voor het vestzaktheater geschikte stukken te gaan schrijven en tevens anderen inspireerde dit te gaan doen, nl. A. Viruly en Hans Edinga. Ook van andere Nederlandse schrijvers konden zo nu en dan door hen geschreven stukken in het KST worden gespeeld, o.a. van Nico Bogaart, Henk van Wermeskerken, Paul Rodenko en Jean Baptiste. Daarnaast werd menig buitenlands stuk voor ons vertaald en beleefde daardoor in ons theater de Nederlandse première. Enkele malen traden (latere) beroepskrachten in ons theater op. Te denken valt aan Herman van Veen, die eigenlijk in ons theater zijn succesvolle cabaretloopbaan begon, Wim Zomer, Ursul de Geer, Joris Schiks, Hille de Jong, de Tsjechische mimespeler Peter Makal e.a. Grotendeels echter exploiteren wij het KST door op zo hoog mogelijk niveau voorstellingen door amateurs te brengen. Menigmaal mogen wij van onze bezoekers (in ons midden spreken we van gasten!) de opmerking horen dat de optredende groep of deze of gene ervan zeker het peil van beroepskrachten evenaarden. Voor ons steeds weer een aansporing op de lang geleden ingeslagen weg door te gaan.

Tenslotte
Zeker is dit de uitgesproken plaats woorden van grote waardering uit te spreken voor de directe steun van de zijde van het gemeentebestuur - zowel het college van B & W als de Raad - en de directie en personeel van het Slotbeheer, waarbij wij de steun van onze (helaas te weinige) sponsors en adverteerders vooral ook niet mogen vergeten. Wij verheugen ons nog steeds in een betrekkelijk groot aantal medewerkers, die het ons op alle denkbare manieren mogelijk maken om voorstellingen te geven in ons dierbare theater, en wel vanaf de eerste vrijdag in oktober tot en met de laatste vrijdag in april, en dat elk jaar weer! Met één uitzondering: elk seizoen spelen wij één maand een kinder- of familiestuk op zaterdag- en/of zondagmiddag. Met gemiddeld 33 voorstellingen per seizoen en een bezettingsgraad van ruim 70-80% zijn wij er inmiddels een beetje trots op dit al zo lang te mogen en kunnen doen. Na lezing van bovenstaande brengt het u er hopelijk toe ons knus en technisch uitstekend geoutilleerd theater onder de hanenbalken van het Slot Zeist te komen bezoeken. Wij garanderen u dat wij het u als onze gast naar de zin kunnen en zullen maken!

Bert Heintjes.